Kuća izlazećeg Sunca – House of the Rising Sun

Oduvijek me je oduševljavala pjesma “House of the Rising Sun” u izvedbi britanskog benda “The Animals”. Ima nešto naročito vrijedno, opskurno, i hermetično u samom tekstu ove pjesme. Izvedba Animalsa je izašla 1964. godine, tako da je stara tačno 60 godina. Ipak, u pitanju je tradicionalna, narodna pjesma čije se porijeklo ne zna, koja takođe nosi naziv “Rising Sun Blues”. Ne znamo ni ko je napisao, ni odakle tačno dolazi.

Generalna interpretacija pjesme je da govori o životu čovjeka čiji život se polako uništava u Nju Orleansu, ali ima nešto mnogo važnije u samoj pjesmi, i čini se da, “kuća izlazećeg Sunca” i nije zapravo u Nju Orleansu.

Autor kaže, “ima jedna kuća u Nju Orleansu, zovu je “Izlazeće Sunce”, i bješe propast mnogih, i Bože, znam da i ja sam taj.”

“There is a house in New Orleans
They call the Rising Sun
And it’s been the ruin of many a poor boy
And God, I know I’m one”

Ipak, ova “kuća” je više od mjesta u fizičkom smislu. Ona je stanje uma, ona opisuje neizbježnu sudbinu, “prokletinju” koja autora konstantno proganja. Ona nije, kako se pogrešno navodilo, bordel, kockarnica, ili zatvor, već je simbolično mjesto zavisnosti, razvrata i unutrašnjeg nezadovoljstva – nešto što autor stalno nosi sa sobom.

To objašnjava distinkciju između “kuće izlazećeg Sunca”, koja se navodno nalazi u Nju Orleansu, i činjenicu da autor provodi svoj život u sagriješenju i bijedi, a zatim se vraća u Nju Orleans da “nosi svoje bukagije”.

“There is a house in New Orleans
They call the Rising Sun …
I’m goin’ back to New Orleans
To wear that ball and chain”

Autor shvata da nikada ne može napustiti “kuću izlazećeg Sunca”, iako napušta Nju Orleans. Njegovo putovanje je taština, jer se konstantno vraća samsari bijede duboko usađenoj u njega samog. Njegova majka je švalja koja mu je sašila plave farmerke, otac je kockar. Autor dalje nastavlja govoreći da “jedino što kockaru treba, su kofer i prtljag”, “i jedino kad je zadovoljan, je kad ima adut (kartu)”. On time indirektno naglašava osobine koje je naslijedio i od majke i od oca. “Plave farmerke” – simbol rada i radničke klase, radne navike koje je naslijedio od majke, ali s druge strane, poroke svoga oca koji su ga izjeli. Njega “kuća” konstantno prati, i shvata da ne može pobjeći od nje, zato se i vraća u Nju Orleans. “Kuća izlazećeg Sunca” je naricanje o nesreći koja ga prati i shvatanje da je njegov bijeg uzaludan, od samog početka proklet, kao sijenku svojih odabira i nasljedstvo od kog nema bijega.

Interesantno je da i Propovjednik u Bibliji pravi konstantne aluzije na Sunce, osvrćući se na taštinu sveg truda čovjekovog:

“Taština nad taštinama, veli Propovjednik, taština nad taštinama, sve je taština. Kakva je korist čovjeku od svega truda njegova kojim se trudi pod suncem?” – Propovjednik 1:2-3

Sunce, je u ovom kontekstu nešto stalno prisutno, što izlazi i zalazi, neka nepromjenljivost, baš kao i “kuća izlazećeg Sunca”.

Oba autora na život gledaju deterministički, kroz naočare “sudbine”, što je jedno introspektivno prokletstvo.

Pjesmu možete poslušati ovdje:

The Animals – House Of The Rising Sun (Music Video) [4K HD]