Lov na kitove počeo je još prije 5000 godina

Lov na kitove je počeo dosta ranije nego što se ranije smatralo. Najnovije istraživanje objavljeno u Nature Communications donosi dokaze da su starosjedilačke zajednice južnog Brazila lovile kitove prije čak 5000 godina. Ovo saznanje pomjera najraniji čvrst arheološki trag aktivnog lova na kitove za najmanje 1000 godina unazad i osim toga ga seli sa sjevernog Pacifika, Atlantika i Arktika u Brazil.

Studija se bavi regijom Babitonga zaliva u Santa Katarini, gdje su zajednice gradile sambakise (sambaquis) – to su ogromne gomile školjki i drugih organskih ostataka koje su formirale praistorijske zajednice duž obala Brazila u periodu Holocena.

Istraživači su analizirali stotine kostiju kitove i predmeta napravljenih od kostiju iz sambakisa koji se danas čuvaju u Arheološkom muzeju Sambaki u Žoinvileu (Museu Arqueológico de Sambaqui de Joinville). Od izuzetne je važnosti znati da mnogi izvorni lokaliteti više ne postoje, pa je ova muzejska kolekcija jedinstvena istorijska arhiva koju bi bilo maltene nemoguće rekonstruisati.

Tim je kombinovao zooarheologiju, tiplošku analizu i savremene molekularne metode kako bi utvrdio koje su vrste prisutne i na koji su način korištene. Identifikovani su ostaci južnog pravog kita, grbavog kita i delfina, uz jasne tragove rezova povezane s rasijecanjem i obradom.

Ipak, ključan nalaz nisu kosti, već tehnologija. Autori opisuju specijalizovane harpune od kitovih kostiju i druge alate što bismo očekivali ukoliko se ovde zaista radi o aktivnom lovu, a ne samo o slučajnom pronalasku nasukanog kita i oportunističkoj upotrebi.

Vodeći autor Krista McGrath kaže jednostavno da su zajednice imale znanje, alate i strategije potrebne za lov na kitove mnogo ranije nego što se pretpostavljalo.

Ovo je interesantno istraživanje jer ima i ekoloku vrijednost. Rekonstrukcijom lova na kitove prije industrijskog lova nam pomaže da bolje razumijemo oporavak današnjih populacija i da se procijeni šta je prirodno stanje. Osim toga, zanimljivo je što se na sambaki društva više ne može gledati kao na jednostavne sakupljače školjki i ribare, već na zajednice koje su imale razvijenu pomorsku kulturu, organizaciju, tehnologije i sl. pa se čini da i nisu bili toliko primitivni kao što se mislilo.